Eğer bir arkadaşınızın mental sağlığından endişe ediyorsanız bu kelimelere kulak verin.

İntihar yüzünden birini kaybettiğimizde, ki bu kişi ister topluma mal olmuş biri olsun ister yakından tanıdığımız biri olsun, birçoğumuz kendimize “Bir hayatın kaybını önlemek için yapabileceğimiz bir şey var mıydı?” diye sorarız. Ölen kişiyle yaptığımız sohbetlere geri dönüp bakabiliriz ya da toplumda göz önünde olan biriyse röportajlarını, videolarını gözden geçirebiliriz. Bir yandan kişinin tavrında ya da ruh halinde kaçırmış olabileceğimiz bir şey varsa “kendimiz görmek” isteriz. Bir yandan da, kişinin iyilik hali ile ilgili kaygı duyacağımız bir belirti görmediğimizden emin olmaya çalışırız. Hiçbirimiz “böyle olacağını biliyordum” türünden, uzun vadede duygusal tıkanmalara yol açacak iç görülerin keşfine çıkmak istemeyiz.

Hayatlarına gerçekten son verme niyetinde olan insanlar bunu herhangi bir ipucu ya da önceden herhangi bir belirti vermeden yaparlar.

Ölümle sonuçlanan intihar vakalarında, arkasında not bırakanların sayısı 1/3- 1/4’ü aralığında bildirilmektedir. Bu durum, intiharın bireyin o anda, ölümlerinin başkaları için ne anlama geleceğine dair hislerinin olmadığı düşüncesine daha fazla destek verir. Depresyonda olan ve hastalıkla mücadele edip artık kaybetmekte olan; kaçış ve ölüm arzularını ifade edenlerle intihar hakkında konuşmak, onları aksi takdirde intihar girişimlerine itmeyecektir. Hatta bu, profesyonel destek almak için gereken motivasyonu sağlayabilir.

Güvenliğinden endişe duyduğunuz bireyle konuşmak ve onun kelime seçimlerini dinlemek depresyonda olup olmadığını ve intihara yatkınlığını belirlemenizde yardımcı olabilir. Araştırmacılar (Ellis&Rutherford,2008) intihara meyilli bireylerde üç bilişşel engel olduğunu tespit ettiler: Bilişsel katılık, ikili düşünme (Her şey doğru ya da yanlış; kötü ya da iyi; faydalı ya da zararlı) ve problemleri çözmede zorluk. Bu üç fenomen de birbirini besler. Sadece ikili düşünme yoluna gittiğinizde, yaşam ölümün acı verici bir alternatifi haline gelir. Eğer düşünceleriniz katılaşırsa ve hayatın yaşamaya değmediğini hissetmenizi sağlayan sorunları çözmek için alternatif yollar üretemiyorsanız, ölüm uygun bir çözüm olarak görünmeye başlayabilir. Bu olumsuz düşünce ve sınırlı çözüm seçenek üretme döngüsü en iyi şekilde, şefkatli bir konuşma ve başka birinden gelecek olan yardım desteğiyle kesintiye uğrar. Bireyin içinde bulunduğun yaşam koşullarını onu destekleyen kişiden dinlemesi, aslında köşeye sıkıştığını ve çözüm olarak tek bir çıkış olduğunu görmesinde yardımcı olur. Böylece profesyonel desteğe erişmek için kendisi harekete geçecektir.

Bir başka çalışmada (Al- Mosaiwi and Johnstone, 2018) intihar riski taşıyan bireyler tarafından kullanılan sözcük dağarcığının duygusal ve duygusal olmayan bozukluklar da dahil olmak üzere, diğer zihinsel sağlık bozukluklarından muzdarip olanlardan benzersiz bir şekilde farklı olduğunu ortaya koyuldu. İntihar eğilimi olan bireylerin depresyon ve anksiyete şikayeti olanlar da dahil olmak üzere diğer gruplardan farklı kelimeler kullandıkları ortaya çıkmaktadır.

Aradaki Fark “Kesinlikle” Belirgindir

İntihar eden insanlar arasındaki kelime seçimindeki en önemli fark, mutlaklığı ifade eden kelimeler kullanmalarıdır. Bunlar katı ve iki kutuplu düşüncelerini yansıtan kelimelerdir. Daha önceki çalışmalarda mutlak (absolute) ve aşırı (extreme) birbirinin yerine kullanılan iki kelime iken, Al-Mosaiwi ve Johnstone intihar eden bireylerin, diğer gruplar arasından mutlakiyetçi kelimelerin bariz bir şekilde yaygın kullandıklarını gördüler ve birbirinden ayırmayı başardılar.

Sık Kullanılan Mutlakiyetçi Kelimeler – Neye Kulak Vermeliyiz?

  1. Kesinlikle
  2. Hepsi
  3. Her zaman
  4. Eksiksiz
  5. Tamamen
  6. Sabit
  7. Sürekli
  8. Mutlaka
  9. Tüm
  10. Hiç
  11. Her
  12. Herkes
  13. Her şey
  14. Tam
  15. Gerekli
  16. Hiçbir şey
  17. Bütünüyle
  18. Bütün
  19. Asla

Eğer içine kötü bir şeyler olacağına dair hisler olan, depresyonda ya da aşılamaz gördüğü problemleri olan bir arkadaşınız varsa kullandığı kelimeleri dikkatli dinleyin. Arkadaşınızın karşılaştığı problemlerle başa edebilmesi için onu yardıma teşvik edin. Kelime seçiminde ve duygu durumunda artan bir umutsuzluk fark ederseniz, profesyonel yardım alması konusunda ısrarcı olun. Bu mutlakçı terimlerin kullanımının artışına ilaveten, intihar düşüncesi olan bireyler, duygularını ve düşüncelerini şiddetlendirmek için küfür kullanımını da arttırabilirler. Bir arkadaşınız ya da sevdiğiniz bir insanın depresyon ve çeresizlik duygularıyla boğuşurken yaşanılan her değişikliğe karşı uyanık olun. Eğer sözleri, çaresizlik duygusunu veya mevcut sorunlarına çözüm bulunmadığını gösteriyorsa gerçek uzmanlardan yardım alın. Hepimiz modumuzla alakalı sinyaller verebiliriz ama bazen farklılıklar, ilk gerçekleşenlerden daha önemli olabilir.

Kaynaklar ve İleri Okuma
0 0 vote
Article Rating
Subscribe
Bildir
guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments